Ze skrótami spotykamy się na co dzień. Są one obecne w różnych artykułach, formularzach, podaniach, a nawet w przepisach kulinarnych. Ich znajomość pozwala na pełne zrozumienie treści, co jest niezwykle istotne w sytuacji, gdy chcemy np. poprawnie wypełnić formularz lub rzeczowo odpowiedzieć na e-mail.

Do najpopularniejszych norweskich skrótów należą:

Przepisy kulinarne są pełne skrótów, a oto jeden z przykładów:

Na koniec dodajmy jeszcze sformułowanie, dzięki któremu można łatwo wyjaśnić komuś znaczenie danego skrótu, np.:

ca. er en forkortelse for cirka, co znaczy: ca. jest skrótem od cirka

Chyba w każdym języku obcym są takie kłopotliwe pary słów, które ze względu na podobny zapis i wymowę są trudne w zapamiętaniu.

W języku norweskim taką parą słów bez wątpienia jest litt i lite, nie tylko pod kątem zapisu czy wymowy, ale również z uwagi na możliwość użycia tych słów w tym samym kontekście, ponieważ oba określenia odnoszą się do ilości danej rzeczy. Biorąc to wszystko pod uwagę, nie trudno się nie zgodzić, że ich poprawne użycie wiąże się z nie lada wyzwaniem.

Litt

To słowo oznacza: trochę, nieco i ma charakter pozytywny, np.:

Jeg har litt tid. - Mam trochę czasu. (A więc nie muszę się tak bardzo spieszyć, możemy porozmawiać).

Det er litt mat i kjøleskapet. - W lodówce jest trochę jedzenia. (Zatem nie muszę jeszcze dziś robić zakupów).

Jeg drakk litt kaffe til frokost. - Wypiłam trochę kawy na śniadanie. (Nie za dużo, ale nieco)

Lite

To słowo oznacza: mało, niewiele i ma wydźwięk negatywny, np.:

Jeg har lite tid. - Mam mało czasu. (A więc spieszę się, musimy przełożyć rozmowę na inny raz).

Det er lite mat i kjøleskapet. - W lodówce jest mało jedzenia. (Co znaczy, że lodówka jest prawie pusta, muszę zrobić zakupy).

Jeg drakk lite kaffe til frokost. - Wypiłam niewiele kawy na śniadanie. (Kubek z kawą pozostał prawie pełny.)

Ostatni wpis skupił naszą uwagę na dwóch przysłówkach miejsca: hjem oraz hjemme. Oczywiście lista tych przysłówków jest znacznie dłuższa. Jakie dodatkowe określenia warto znać? To nasz dzisiejszy temat do poruszenia :)

Dwie poniższe ilustracje przedstawiają przysłówki miejsca, które łączą się z czasownikami statycznymi. Spójrzmy na kilka przykładów:

Hvor er katten? Den leker her. - Gdzie jest kot? On bawi się tutaj.

Vi har bodd der i fem år. - Mieszkamy tam od pięciu lat.

Det er varmt og behagelig ute. - Jest ciepło i przyjemnie na zewnątrz.

Katten sover inne. - Kot śpi w środku.

Soverommet er oppe. - Sypialnia jest na górze.

Hun venter nede. - Ona czeka na dole.

Z kolei ilustracje poniżej prezentują przysłówki miejsca, które są używane w kontekście ruchu, przemieszczania się. I tutaj także kilka przykładów:

Kan du komme hit? - Czy możesz tutaj przyjść?

Vi flytter dit snart. - Przeprowadzamy się tam wkrótce.

Jeg går ut av huset etter klokka 8:00. - Wychodzę (na zewnątrz) z domu po godzinie 8:00.

Kom inn! - Wejdź do środka!

Han løper opp. - On biegnie na górę.

Gå ned! Middagen er klar. - Zejdź na dół! Obiad jest gotowy.

Przysłówki miejsca, jak sama nazwa wskazuje, określają miejsce zdarzenia lub kierunek ruchu. Większość z tych przysłówków występuje w formie statycznej i dynamicznej.

W języku norweskim znajdziemy więc takie przysłówki miejsca, które łączą się z czasownikami wyrażającymi stan spoczynku oraz takie, które idą w parze z czasownikami ruchu.

Hjem

Przysłówek hjem oznacza do domu, wyraża więc kierunek w stronę domu, np.:

Jeg kommer hjem etter klokka ti. - Wrócę do domu po godzinie 10.

Jeg skynder meg hjem. - Spieszę się do domu.

Skal jeg følge deg hjem? - Odprowadzić cię do domu?

Hjemme

Hjemme oznacza w domu, wyraża stan bycia w domu, np.:

Er du hjemme i kveld? - Będziesz dziś wieczorem w domu?

Vi slapper av hjemme. - Odpoczywamy w domu.

Jeg blir hjemme i dag, for jeg føler meg ikke så bra. - Zostanę dziś w domu, ponieważ nie czuję się najlepiej.

Typowe błędy

Sięgając po słówka hjem oraz hjemme, łatwo można popełnić błąd. Często bowiem chcemy intuicyjnie połączyć je z przyimkami, np.:

• Jeg kommer til hjem etter klokka ti.  
• Er du i hjemme i kveld?

Oba zdania są błędne, ponieważ przysłówki te nie łączę się z żadnymi przyimkami. Określenie hjem samo w sobie oznacza do domu, a hjemme w domu.

Dzisiejszy wpis zakończmy znanym powiedzeniem, z którym nie można się nie zgodzić 🙂

Borte bra, men hjemme best. - Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej.

Jesień to idealna pora roku na wycieczki, zarówno te leśne jak i górskie. W dzisiejszym wpisie znajdziesz słówka i zwroty w języku norweskim związane z pieszymi wędrówkami.

Więcej słówek i zwrotów znajdziesz w aplikacji Vocab.pl :-)

Dzisiejszy wpis jest z ostatnim z cyklu Sommerord - letnie słówka.  Znajdziesz tutaj listę słów i praktycznych zdań na temat letnich ubrań wraz z nagraniami audio. Przyjemnej nauki!

Więcej słówek i zwrotów znajdziesz w aplikacji Vocab.pl :-)

Nie sposób wyobrazić sobie lata bez żaglówek, plaży czy wyjazdów. W dzisiejszym wpisie znajdziesz sporo słów i zdań związanych z letnimi aktywnościami.

Więcej słówek i zwrotów znajdziesz w aplikacji Vocab.pl :-)

Już są! Pierwsze słówka związane z latem, a dokładnie te opisujące wakacyjną pogodę :)

Więcej słówek i zwrotów znajdziesz w aplikacji Vocab.pl :-)

Cześć! Dzisiejszy wpis to kolejna porcja wiosennych słówek i zdań. Tematem są ubrania :)

Więcej słówek i zwrotów znajdziesz w aplikacji Vocab.pl :-)

Kolejny wpis z cyklu vårord poświęcony jest aktywnościom typowym dla tej pory roku.

Więcej słówek i zwrotów znajdziesz w aplikacji Vocab.pl :-)

W języku norweskim znajdziemy szeroką paletę przymiotników opisujących uczucia i emocje. Nie sposób zebrać je wszystkie w jednym poście, dlatego wybrałam te typowe, określające emocje, które towarzyszą nam na co dzień.

Opisując nasze emocje czy też uczucia, możemy rozpocząć wypowiedź od:

Na koniec kilka pytań / przykładów użycia, które stanowią dopełnienie dzisiejszych przymiotników:

Więcej słówek i zwrotów znajdziesz w aplikacji Vocab.pl :-)

Robiąc zakupy w norweskim sklepie warto znać poniższe słówka i zwroty.

W języku norweskim szyk wyrazów charakteryzuje ustalona kolejność. Z jednej strony to dobra informacja, ponieważ w oparciu o przejrzyste reguły łatwiej jest poznać język. Natomiast z drugiej strony, sztywne reguły niewątpliwie ograniczają naszą swobodę w jego użyciu.

Poniżej ilustracja przedstawiająca podstawowy szyk zdania w języku norweskim.

Podmiot i orzeczenie to kluczowe części zdania, pozostałe elementy widoczne na obrazku są opcjonalne. Co charakterystyczne, orzeczenie w języku norweskim ma swoje stałe miejsce w zdaniu - jest to miejsce drugie, zawsze obok podmiotu. Początek zdania może zająć ta informacja, którą chcemy podkreślić, zatem nie musi to być podmiot.

Przeanalizujmy kilka przykładów:

1) Vi går på kino i helgene. - Chodzimy do kina w weekendy.
Jest to najprostszy i najbardziej naturalny szyk wyrazów. Powyższe zdanie zawiera:

2) I helgene går vi på kino.
Zdanie drugie budują:

3) På kino går vi i helgene.
Tutaj elementami składowymi zdania są:

Na koniec weźmy jeszcze pod lupę zdania przeczące:

4) Vi går ikke på kino i helgene.

W zdaniach rozpoczynających się od podmiotu, słowo ikke znajduje się zaraz za orzeczeniem.

5) I helgene går vi ikke på kino.

W przypadku, gdy podmiot znajduje się na miejscu trzecim, ikke pojawia się dopiero za nim, ponieważ w zdaniach prostych orzeczenie i podmiot tworzą nierozerwalny “związek”.

W zdaniach prostych orzeczenie i podmiot tworzą nierozerwalny “związek”

Malowanie jajek, przygotowywanie świątecznych potraw, spokojny czas spędzany w gronie najbliższych to dla większości z nas esencja Świąt Wielkanocnych. Mówiąc o Wielkanocy w Norwegii warto dodać do tej listy narty, pomarańcze oraz kryminały :)

Wielu Norwegów spędza Wielkanoc w górach, jeżdżąc na nartach i ciesząc się słońcem oraz ostatnim śniegiem. A narty oznaczają wyjazd do domków letniskowych / weekendowych, położonych z dala od centrum miast. Ci, którzy nie posiadają własnej “hytty” (ei hytte - domek letniskowy), mają możliwość jej wynajęcia.

Jedni wybierają sporty zimowe, drudzy pisze wycieczki  - ważne, aby ten świąteczny czas spędzić aktywnie, na łonie natury, łapiąc promienie wiosennego słońca :)
A jeśli mowa o wycieczkach, to bez Kvikk Lunsj ani rusz :) Ta czekolada, zabierana w każdą trasę, stała się już symbolem norweskiej kultury.

Nieodłącznym elementem norweskich świątecznych śniadań są jajka. Norwegowie spożywają je w tych dniach w dużych ilościach, czy to w postaci omletu, jajecznicy czy jajka sadzonego.

Pomarańcze także cieszą się ogromną popularnością w okresie świąt wielkanocnych. Czym ten owoc zaskarbił sobie sympatię Norwegów? Otóż wcześniej pomarańcze trafiały do Norwegii tylko w porze zimowej. Czas świąt wielkanocnych był tym momentem, gdy smakowały one najlepiej. Dziś są one dostępne przez cały rok, jednak tradycja wielkanocnych pomarańczy pozostała. Co więcej sprawdzają się one w trasie, dając orzeźwienie przy tak aktywnym wypoczynku.

Wielkanoc w Norwegii to oczywiście również czas spędzany w rodzinnej atmosferze oraz wieczory przed kominkiem, z dobrym kryminałem w ręku. Czytanie i oglądanie kryminałów stało się już wielkanocną tradycją w kraju fiordów.

Piękny czas Świąt Wielkanocnych trwa, tak więc nie może zabraknąć wielkanocnych słówek po norwesku :)

en helligdag - dzień świąteczny

palmesøndag - Niedziela Palmowa

skjærtorsdag  - Wielki Czwartek

langfredag - Wielki Piątek

påskeaften - Wielka Sobota

ei / en påske - Wielkanoc

første påskedag (påskesøndag)  - Niedziela Wielkanocna

andre påskedag - Poniedziałek Wielkanocny

en familiesammenkomst - spotkanie rodzinne

påskepynt - ozdoby wielkanocne

en påskefrokost - śniadanie wielkanocne

et påskeegg - jajko wielkanocne, pisanka

male / pynte / dekorere egg - malować / ozdabiać / dekorować jajka

en påskehare - zając wielkanocny

en påskekurv -  koszyczek wielkanocny

en påskelilje - żonkil

God påske! - Wesołych Świąt Wielkanocnych!